Waarom borrelt mijn afvoer? Uitleg voor huiseigenaren in Utrecht

Waarom borrelt mijn afvoer is een vraag die veel huiseigenaren in Utrecht zich stellen als ze voor het eerst een gorgelend geluid uit de wc of de douche horen, terwijl daar op dat moment niemand gebruik van maakt. Dat geborrel is geen toeval. Het is lucht die een uitweg zoekt, en dat betekent meestal dat de balans tussen water en lucht in je afvoersysteem verstoord is. Soms is de oorzaak onschuldig, soms is het het eerste teken van een verstopping die zich verderop in de leiding aan het vormen is. In dit artikel lees je hoe je het geborrel goed herkent, wat de mogelijke oorzaken zijn, wat je zelf veilig kunt controleren en wanneer je beter een ontstoppingsbedrijf belt.

Borrelen herkennen: wat hoor en zie je precies?

Niet elk geluid uit de afvoer betekent hetzelfde. Probeer zo precies mogelijk vast te stellen wat er gebeurt. Let op de volgende situaties:

• De wc borrelt als je de douche of het bad laat leeglopen. Het water in de wc-pot beweegt of zakt, soms met luchtbellen.
• De gootsteen gorgelt als de wasmachine of vaatwasser pompt. Je hoort een slurpend geluid uit het putje.
• Het waterniveau in de wc-pot is lager dan normaal, of het schommelt als het buiten hard waait.
• Borrelen gaat samen met een rioollucht. Dan kan het water in een sifon zijn weggezogen.
• Geborrel en langzaam weglopend water tegelijk. Dan is er vaak sprake van een beginnende verstopping.
• Het borrelen gebeurt alleen als de buren water gebruiken. Dat komt vooral voor in woningen met een gedeelde standleiding.

Schrijf op welk afvoerpunt borrelt, wanneer het gebeurt en wat er op dat moment elders in huis gebeurt. Met die informatie kun je de oorzaak veel sneller vinden.

Oorzaken: waarom borrelt een afvoer?

Een afvoersysteem werkt alleen goed als er naast het water ook lucht kan stromen. Als water door een leiding naar beneden valt, duwt het lucht voor zich uit en zuigt het lucht achter zich aan. Kan die lucht niet goed weg of niet goed aangevoerd worden, dan zoekt hij een andere route, en dat hoor je als geborrel.

Een beginnende verstopping

De meest voorkomende oorzaak is een vernauwing in de leiding. Vet, zeepresten, haren of papier zetten zich aan de binnenwand vast. Het water kan er nog langs, maar de lucht niet goed meer. Die lucht ontsnapt dan via het dichtstbijzijnde andere afvoerpunt. Borrelen is daarmee vaak een vroeg waarschuwingssignaal: de afvoer loopt nog, maar niet lang meer.

Een verstopte of ontbrekende ontluchting

De meeste woningen hebben een ontluchtingspijp die via het dak naar buiten loopt. Die zorgt ervoor dat er lucht in het systeem kan. Raakt die pijp verstopt, bijvoorbeeld door bladeren of een vogelnest, dan wordt lucht via de sifons aangezogen. Het water in de wc-pot of de sifon van de wastafel wordt dan als het ware weggezogen. Op sommige plekken is in plaats daarvan een beluchter geplaatst, een klein ventiel onder de gootsteen of in een kastje, dat lucht binnenlaat maar geen rioollucht naar buiten. Ook zo'n beluchter kan na verloop van tijd vastzitten.

Een gedeelde standleiding

In appartementen en flats, zoals de portiekflats in Kanaleneiland en de galerijflats langs de dreven in Overvecht, zijn de afvoeren van meerdere woningen aangesloten op één standleiding. Als de buren boven je veel water tegelijk lozen, kan dat in jouw afvoer voor drukverschillen en geborrel zorgen. Zit er een verstopping in de standleiding, dan merk je dat soms als eerste aan geborrel.

Verzakking of een afwijkend afschot

Een afvoerleiding moet een klein beetje aflopen, zodat het water vanzelf wegstroomt. Is de leiding verzakt, dan blijft er op het laagste punt water staan. Dat water sluit de leiding gedeeltelijk af, waardoor lucht er moeilijker langs kan. In wijken op klei-op-veen, zoals Leidsche Rijn, is verzakking door zetting een bekend verschijnsel.

Oude of beschadigde leidingen

In oudere wijken zoals Lombok, met huizen rond de Kanaalstraat en Javastraat, en in Utrecht-Centrum liggen nog veel leidingen van gres en gietijzer. Scheuren, ruwe binnenwanden en wortelingroei kunnen daar zorgen voor een vernauwing die tot borrelen leidt.

Wat kun je zelf veilig doen

Een groot deel van de oorzaken kun je zelf al opsporen, zonder speciaal gereedschap.

1. 1Zoek uit welke combinatie borrelt. Laat steeds één afvoerpunt lopen en luister bij de andere. Zo weet je welke leidingen met elkaar verbonden zijn en waar het probleem ongeveer zit.
2. 2Maak de sifon schoon van de gootsteen of wastafel die gorgelt. Zet een emmer eronder, draai de sifon los en verwijder het vuil. Zet hem daarna goed vast.
3. 3Spoel de afvoer na met heet water, geen kokend water, zodat zeep- en vetresten wat losser worden. Bij kunststof leidingen kan kokend water de verbindingen beschadigen.
4. 4Controleer de beluchter, als je er een hebt. Hij zit vaak onder de gootsteen. Haal hem eruit, maak hem schoon en kijk of het klepje vrij beweegt.
5. 5Kijk in het erfscheidingsputje, als dat er is. Staat er water in, dan zit er mogelijk verderop richting de straat een verstopping. Meld dat bij de gemeente Utrecht via 14 030.
6. 6Vul sifons die weinig gebruikt worden af en toe met water, bijvoorbeeld in een logeerkamer of een putje in de garage. Een droge sifon laat rioollucht door.

Wat je beter niet doet:

• Klim niet zelf het dak op om de ontluchtingspijp te controleren. Dat is gevaarlijk en hoort bij een vakman.
• Gebruik geen agressieve chemische ontstoppers. Ze lossen een vernauwing zelden goed op en kunnen leidingen aantasten.
• Duw geen ijzerdraad of tuinslang diep in de leiding, want daarmee kun je een verstopping verder vastdrukken.

Wanneer bel je een ontstoppingsbedrijf

Borrelen is niet altijd direct een noodgeval, maar je moet het ook niet te lang negeren. Bel een ontstoppingsbedrijf als:

• het borrelen na het schoonmaken van de sifon gewoon doorgaat;
• meerdere afvoerpunten tegelijk borrelen of traag lopen;
• het water in de wc-pot omhoog komt als je de douche of wasmachine gebruikt;
• er naast het geborrel een aanhoudende rioollucht hangt;
• je vermoedt dat de ontluchting op het dak verstopt is;
• je in een flat woont en de buren dezelfde klachten hebben, in overleg met de VvE of de beheerder.

Een vakman kan de leiding doorspoelen of ontstoppen, en met een camera-inspectie vaststellen of er sprake is van een verzakking, wortelingroei of schade. Zo wordt niet alleen het geborrel verholpen, maar ook de oorzaak. Lees meer over het ontstoppen van leidingen op de pagina over afvoer ontstoppen. Heb je vooral last van stank, dan vind je meer uitleg bij rioollucht en stankoverlast.

Riool Ontstoppen Utrecht is 24/7 bereikbaar op 030-7600523. Of je nu in Lunetten, Leidsche Rijn of Overvecht woont, binnen Utrecht rekenen we geen voorrijkosten.

Kosten

De kosten hangen af van wat er nodig is om de oorzaak van het geborrel weg te nemen. Riool Ontstoppen Utrecht werkt met vaste tarieven:

• Starttarief: €150 voor het eerste halfuur, inclusief arbeid en BTW, exclusief machinekosten.
• Daarna: €25 per kwartier.
• Camera-inspectie met NEN-rapport: vanaf €180.
• Wortels frezen met camera: €220 tot €350, als blijkt dat wortels de vernauwing veroorzaken.
• Voorrijkosten: geen voorrijkosten binnen Utrecht.
• Garantie: 3 maanden garantie op het uitgevoerde werk.

Een beginnende verstopping is vaak sneller en eenvoudiger te verhelpen dan een leiding die volledig dichtzit. Door op tijd te reageren op geborrel voorkom je dat je later met rioolwater in de douche staat.